![\"\"](\"http:\/\/ondernemingsstrafrecht.be\/wp-content\/uploads\/Depositphotos_24076091_XL-1.jpg\")
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/p>\n
Een week geleden was het zover. De beslissing over de overlevering van Dave De Cock zou door de Nederlandse Rechtshulpkamer worden genomen. Zou Dave De Cock aan Belgi\u00eb worden overgeleverd of zou de overlevering worden geweigerd? Een belofte uitgaande van de Belgische overheid deed de weegschaal naar de kant van de overlevering kantelen. Maar kon Belgi\u00eb die belofte wel legitiem als gewicht op de weegschaal leggen? Is het moreel wenselijk of zelfs juridisch mogelijk dat Belgi\u00eb een dergelijke belofte maakt? In dit artikel analyseert Bannister Advocaten de grote tweedeling die de Belgische belofte doet ontstaan.<\/p>\n
Om de Belgische belofte te kunnen begrijpen, dienen we u eerst uit te leggen waarom dergelijke belofte nodig was. En daarvoor, op haar beurt, dienen we u eerst mee te nemen naar de schrijnende binnenkant van de overvolle Belgische gevangenissen.<\/p>\n
Dat Belgi\u00eb \u2013 om overleveringen mogelijk te maken – bepaalde beloftes moet maken komt door de precaire situatie waarin onze gevangenissen zich al jaren bevinden.<\/p>\n
Net zoals er al jaren door cipiers geprotesteerd wordt over de toestand van de Belgische gevangenissen, wordt Belgi\u00eb al jaren op de vingers getikt omwille van haar talloze mensenrechtenschendingen<\/strong> in die gevangenissen. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens veroordeelde Belgi\u00eb al tientallen keren voor de onmenselijke toestand die onze gedetineerden doormaken.<\/p>\n Naast de mensonwaardige behandeling van de Belgische ge\u00efnterneerden is het gebrek aan plaats een steeds terugkerende reden waarom Belgi\u00eb veroordeeld wordt voor mensenrechtenschendingen. Intussen werd er zelfs een woord verzonnen voor de personen die gedetineerde nummer vijf, zes en zeven uitmaken in een cel van vier: \u201cgrondslapers<\/strong>\".<\/p>\n Op 22 maart 2021 was er sprake van een tragisch record van 148 grondslapers, 148 mensen voor wie er wel een \u201cticketje naar\u201d, maar geen gevangenis beschikbaar was.<\/p>\n Ook vandaag bevindt het aantal grondslapers zich op een triestig hoogtepunt. Op 2 februari 2022 sliepen er maar liefst 81 mensen op de grond in de Begijnenstraat in Antwerpen.<\/p>\n Hoewel de plaatsen volzet zijn, verzoekt Belgi\u00eb regelmatig om de overlevering van een inwoner van een andere Europese lidstaat. Dit om hem in Belgi\u00eb te berechten of om een door Belgi\u00eb opgelegde straf te doen uitvoeren.<\/p>\n Daarvoor maakt Belgi\u00eb gebruik van het Europees kaderbesluit dat op 13 juni 2002 door de Raad van de Europese Unie werd aangenomen. Dat kaderbesluit heeft als doel de procedure voor de overlevering van personen tussen lidstaten van de EU te vergemakkelijken en te uniformiseren.<\/p>\n Het uitgangspunt van de procedure omtrent de overlevering van een Europese burger tussen lidstaten, is het wederzijdse vertrouwen<\/strong> tussen de lidstaten en de wederzijdse erkenning van elkaars verzoeken of Europese Aanhoudingsbevelen<\/a><\/strong>. Met andere woorden: als Belgi\u00eb vraagt, levert Nederland over.<\/p>\n Op deze automatische overlevering bestaan uitzonderingen, dit onder meer om de bescherming van mensenrechten te garanderen.<\/p>\n In die optiek weigerde Nederland in het verleden al enkele malen om een verdachte aan Belgi\u00eb over te leveren wegens de dreigende schending van diens mensenrechten in de Belgische gevangenissen.<\/p>\n Om dit euvel te verhelpen – zonder daarbij de onderliggende problematiek ook maar enigszins te verhelpen \u2013 gaf de Directeur-Generaal bij het Directoraat-generaal Wetgeving, Fundamentele Rechten en Vrijheden (DG WL), aan Nederland de volgende garantie: personen die vanuit Nederland aan Belgi\u00eb worden overgeleverd[1]<\/a>:<\/p>\n Deze belofte wordt in de Nederlandse rechtspraak bestempeld als de \u201calgemene detentiegarantie\u201d.<\/p>\n Deze algemene detentiegarantie heeft ertoe geleid dat verschillende personen vanuit Nederland aan Belgi\u00eb konden worden overgeleverd zonder dat de aanhoudende mensenrechtenschendingen in de Belgische gevangenissen daarvoor dienden te worden stopgezet.<\/p>\n Ook de beslissing die ertoe leidde dat Dave De Cock aan Belgi\u00eb kon worden overgeleverd en hij (in principe) niet tussen de zogenoemde grondslapers zal terechtkomen, is een gevolg van deze algemene detentiegarantie.[2]<\/a><\/p>\n Ondanks haar algemene benaming is de \u201calgemene detentiegarantie\u201d allesbehalve algemeen.<\/p>\n De garantie geldt immers enkel voor personen die van Nederland aan Belgi\u00eb worden overgeleverd. Ze geldt niet voor personen die in Belgi\u00eb terecht of onterecht worden aangehouden. Deze personen komen w\u00e9l terecht in de cellen van Sint-Gillis, Antwerpen en Dendermonde waar de hoeveelheid inwoners het aantal bedden regelmatig overstijgt.<\/p>\n In plaats van het probleem bij de bron aan te pakken, belooft Belgi\u00eb geprivilegieerde gevangenisomstandigheden aan personen die van Nederland aan Belgi\u00eb worden overgeleverd. Geprivilegieerde omstandigheden, die aan de andere gevangenen \u2013 die w\u00e9l op de grond slapen – niet toekomen.<\/p>\n Ook juridisch staat de beslissing van het DG WL op losse schroeven. Immers dient een overheid elk door haar gemaakt onderscheid tussen personen in gelijkaardige situaties op een correcte manier te verantwoorden.<\/p>\n Op welke wijze het DG WL het onderscheid maakt tussen gedetineerden die wel van mensenrechten mogen genieten en alle andere, valt voor ons als advocaten niet te begrijpen. Laat staan dat het begrepen wordt door onze cli\u00ebnten die hun nachten doorbrengen op de koude grond van de Begijnenstraat.<\/p>\n [1]<\/a> Zie daartoe de beslissing van de internationale rechtshulpkamer van Amsterdam d.d.\u00a0 7 oktober 2021, ECLl:NL:RBAMS:2021:5759.<\/p>\nVerzoek tot overlevering?<\/h4>\n
De belofte van het Directoraat-Generaal Wetgeving, Fundamentele Rechten en Vrijheden<\/h4>\n
\n
Twee maten en twee gewichten?<\/h4>\n